Raport wg PRISMA 2000

Zgodnie z podejściem przyjętym w wytycznych PRISMA 2020, raport to dokument — w formie papierowej lub elektronicznej — który przedstawia rzetelnie udokumentowane informacje dotyczące konkretnego badania, procesu analitycznego lub wytworzonych danych. Może przyjmować różne formy, takie jak: artykuł naukowy, preprint, abstrakt konferencyjny, zapis w rejestrze badań, raport z badań klinicznych, rozprawa akademicka, nieopublikowany manuskrypt, dokument rządowy lub inny materiał zawierający istotne treści odnoszące się do badanego zjawiska. W PRISMA 2020 każdy z tych materiałów jest traktowany jako potencjalne źródło dowodów, które może zostać włączone do procesu przeglądu. W kontekście Systematycznego Przeglądu Literatury (SLR) raport stanowi podstawową jednostkę analizy, ponieważ:

• dostarcza dowodów pierwotnych lub wtórnych,
• dokumentuje metody, wyniki i wnioski badań,
• umożliwia ocenę jakości i wiarygodności źródeł,
• stanowi podstawę do syntetyzowania dowodów zgodnie z procedurami PRISMA 2020, w tym do tworzenia przeglądów narracyjnych, ilościowych lub mieszanych.

W ujęciu Evidence-Based Management (EBM) raport pełni funkcję:

• nośnika wiedzy opartej na dowodach,
• źródła wykorzystywanego w procesie podejmowania decyzji menedżerskich,
• materiału umożliwiającego ocenę wiarygodności, trafności i przydatności informacji dla praktyki organizacyjnej.

Artykuł jest jedynie jedną z możliwych form prezentacji wyników badań, natomiast raport odwołuje się do funkcji dokumentacyjnej — zawiera rzetelnie opisane metody, wyniki i wnioski, niezależnie od tego, czy przyjął formę artykułu, preprintu, rejestru badania, rozprawy czy dokumentu instytucjonalnego.

W obu podejściach — SLR i EBM — raport nie jest zatem jedynie tekstem informacyjnym. Jest transparentnym, uporządkowanym i metodycznie udokumentowanym sprawozdaniem z badania, które umożliwia ocenę jakości pracy badawczej, replikację lub ponowną interpretację wyników oraz ich wykorzystanie w procesach decyzyjnych opartych na dowodach.

Zgodnie z zasadami PRISMA 2020 każdy dokument raportujący wyniki badań — niezależnie od formy publikacji — powinien zawierać jasno opisane, przejrzyste i wystarczające do replikacji informacje dotyczące przebiegu procesu badawczego. PRISMA nie narzuca konkretnego układu (np. IMRaD), ale wymaga, aby raport umożliwiał odbiorcy ocenę wiarygodności i jakości badania.

Źródło

Page Matthew J., McKenzie Joanne E., Bossuyt Patrick M., Boutron Isabelle, Hoffmann Tammy C., Mulrow Cynthia D., Shamseer Larissa, Tetzlaff Jennifer M., Akl Elie A., Brennan Sue E., Chou Roger, Glanville Julie, Grimshaw Jeremy M., Hróbjartsson Asbjørn, Lalu Manoj M., Li Tianjing, Loder Elizabeth W., Mayo-Wilson Evan, McDonald Steve, McGuinness Luke A., Stewart Lesley A., Thomas James, Tricco Andrea C., Welch Vivian A., Whiting Penny, Moher David, The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews, „BMJ (Clinical research ed.)“, R. 372 2021, n71.

więcej

Metody syntetyzowania wyników SLR

W analizie systematycznych przeglądów literatury (SLR) istnieje wiele metod modelowania, które mogą być stosowane w celu analizy, syntezowania i interpretacji danych literaturowych. Oto kilka sposobów, w jakie można modelować analizę SLR:

1. Metaanaliza: Pozwala na łączenie wyników różnych badań w celu uzyskania bardziej uogólnionych wniosków. Metaanaliza może być wykorzystywana do kwantyfikacji efektów leczenia, identyfikacji czynników ryzyka lub określenia skuteczności określonych interwencji.
2. Mapowanie systematyczne literatury: Polega na graficznym przedstawieniu struktury i interakcji pomiędzy różnymi tematami, badaniami lub wynikami literaturowymi. Mapy mogą pomóc w identyfikacji luk w badaniach, powiązaniach pomiędzy różnymi koncepcjami oraz wizualizacji rozwoju danego obszaru tematycznego.
3. Analiza tematyczna: Wykorzystuje techniki analizy tekstu, takie jak modelowanie tematyczne, do identyfikacji głównych tematów, trendów i wzorców w korpusie tekstu literaturowego. Pozwala to na zrozumienie głównych obszarów badań, ewolucję tematów oraz identyfikację luk w wiedzy.
4. Analiza sieciowa: Koncentruje się na analizie relacji pomiędzy różnymi autorami, instytucjami, terminami lub tematami w korpusie literatury. Analiza sieciowa może pomóc w identyfikacji kluczowych aktorów, połączeń i wpływowych publikacji w danym obszarze tematycznym.
5. Analiza jakościowa: Polega na badaniu treści artykułów w celu zidentyfikowania i opisania istotnych wzorców, tematów lub kategorii. Metody takie jak analiza zawartości, teoria ugruntowana czy analiza narracyjna mogą być wykorzystywane do pogłębionego zrozumienia badanych zagadnień.

Te metody mogą być stosowane zarówno oddzielnie, jak i łącznie, w zależności od celów i zakresu badania systematycznego przeglądu literatury. Każda z nich ma swoje własne zalety i ograniczenia, dlatego ważne jest wybór odpowiednich metod w zależności od kontekstu badawczego oraz dostępnych zasobów i umiejętności analityka.

więcej

Bibtex i RIS

Uniwersalne formaty bibliograficzne w kontekście narzędzi do zarządzania bibliografią, to Bibtex i RIS. Są one powszechnie stosowanymi standardami.

• BibTeX: Jest to format pliku używany do przechowywania danych bibliograficznych i cytowań. Jest często stosowany w systemach do zarządzania bibliografią, takich jak BibDesk, JabRef, czy Mendeley. Format ten umożliwia przechowywanie metadanych, takich jak autorzy, tytuł, rok publikacji, wydawca itp., w sposób łatwy do przechowywania i przetwarzania.
• RIS (Research Information Systems)**: Jest to inny format pliku służący do przechowywania danych bibliograficznych. RIS jest powszechnie stosowany w bazach danych bibliograficznych i narzędziach do zarządzania bibliografią, takich jak EndNote, Zotero czy Mendeley. Podobnie jak BibTeX, RIS umożliwia przechowywanie różnych metadanych dotyczących publikacji, takich jak autorzy, tytuł, czasopismo, rok publikacji itp.

Oba formaty, BibTeX i RIS, są powszechnie akceptowane i używane przez wiele narzędzi do zarządzania bibliografią.

więcej

Flowchart PRISMA

Flowchart PRISMA to graficzna reprezentacja procesu przeglądu systematycznego lub metaanalizy zgodnie z wytycznymi PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses). Ten flowchart zawiera kroki, które należy podjąć podczas przeprowadzania przeglądu, obejmujące identyfikację, selekcję i włączenie badań, a także proces oceny ryzyka uprzedzeń.

Typowy flowchart PRISMA może obejmować następujące kroki:

1. Liczba odnalezionych artykułów przez wyszukiwanie baz danych.
2. Liczba artykułów po usunięciu duplikatów.
3. Liczba artykułów po przeglądzie tytułów i/lub abstraktów.
4. Liczba artykułów po pełnej analizie treści.
5. Liczba artykułów włączonych do analizy.
6. Powody wyłączenia artykułów w trakcie pełnej analizy.
7. Proces oceny ryzyka uprzedzeń (np. za pomocą narzędzia ROBINS-I lub innych narzędzi oceny ryzyka uprzedzeń).

Flowchart PRISMA jest użytecznym narzędziem do wizualizacji i raportowania procesu przeglądu, co zwiększa przejrzystość i wiarygodność pracy.

więcej

IMRaD

IMRaD to akronim używany w pisaniu naukowych artykułów, raportów i prac badawczych. Oznacza:

1. Introduction (Wprowadzenie).
2. Methods (Metody).
3. Results (Wyniki).
4. Discussion (Dyskusja).

W praktyce, raporty SLR często zawierają pewne elementy, które mogą przypominać strukturę IMRaD, takie jak:

1. Wstęp: Wprowadzenie do tematu, uzasadnienie potrzeby przeglądu literatury, sformułowanie pytania badawczego.
2. Metody: Opis procedur przeglądania literatury, kryteria włączenia i wyłączenia źródeł, strategie wyszukiwania, proces selekcji źródeł, itp.
3. Wyniki: Prezentacja i synteza wyników przeglądu literatury, może zawierać tabele, wykresy lub opisywny przegląd.
4. Dyskusja: Interpretacja znalezionych wyników, ocena jakości i zgodności źródeł, podsumowanie wniosków, identyfikacja luk w wiedzy i kierunki przyszłych badań.

Chociaż struktura raportu SLR może być elastyczna i dostosowywana do konkretnego badania, elementy te często występują, aby zapewnić czytelnikowi jasność i zrozumienie procesu oraz wyników przeglądu literatury. jest standardową strukturą organizacji tekstu w naukowych pracach, pomagając czytelnikom szybko zrozumieć treść i znaleźć potrzebne informacje.

więcej